piątek, 1 marca 2019

Fotowoltaika - instalacja elektryczna

schemat fotowoltaicznej instalacji łańcuchowej


Jakie kable/przewody solarne DC (A) do fotowoltaiki

W najbardziej popularnych w Polsce instalacjach stringowych z jednym falownikiem (inwerterem) łańcuchowym z połączonych ze sobą szeregowo modułów fotowoltaicznych przewodem solarnym H1Z2Z2-K, BIT 1000 solar czy Solarflex-X, najczęściej o przekroju 4mm2 lub 6mm2 doprowadza się wytworzony prąd stały do rozdzielnicy z ogranicznikami przepięć DC. Od rozdzielnicy DC tymi samymi przewodami solarnymi prąd stały jest doprowadzany do falownika umieszczanego zwykle nieopodal tablicy bezpiecznikowej w pomieszczeniu technicznym, garażu, kotłowni albo na zewnętrznej ścianie budynku. Część instalatorów stosuje oba przewody solarne w kolorze czarnym, inni biegun dodatni prowadzą przewodem czerwonym. Do dziś stosuje się przewody solarne na napięcie 1000V DC, ale na popularności zyskują przewody 1500V DC, ponieważ tworzy się coraz dłuższe łańcuchy modułów, niekiedy o napięciu przekraczającym 1000V DC.

Przewód solarny
H1Z2Z2-K
BIT 1000 solar
Solarflex-X

czarny

czerwony
1000V DC1500V DC1000V DC1500V DC
1x4mm2>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni
1x6mm2>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni


Jakie kable, przewody instalacyjne AC do fotowoltaiki

Po przetworzeniu przez falownik (inwerter) prądu stałego na prąd przemienny napięcie sieciowe 230/400V jest przesyłane najczęściej do głównej rozdzielnicy budynku, w której po przejściu przez zabezpieczenia AC zostaną połączone z instalacją budynku. Do podłączenia falownika do instalacji obiektu mogą być użyte:

  • przewody instalacyjne YDY, YDYp prowadzone po ścianach budynku,
  • kable YKY prowadzone ziemią, przy gruntowych instalacjach PV.



Kable,
przewody
instalacyjne

wnętrzowy YDY
wnętrzowy YDYp

ziemny YKY
5x2,5mm2>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni
5x4mm2>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni
5x6mm2>> hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni
5x10mm2>>w hurtowni->>w hurtowni


Jakie przewody do uziemienia fotowoltaiki i na połączenia wyrównawcze

Wszystkie moduły instalacji fotowoltaicznej na dachu powinny być uziemione przez podłączenie ich ram do profili nośnych i dalej do szyny wyrównawczej PE budynku. Nie podłącza się ich do instalacji odgromowej, jeśli uda się zachować minimalny odstęp systemu PV od instalacji odgromowej (reguluje to norma - jest to odległość rzędu 0,5m). Jeśli nie uda się zachować minimalnych odstępów od instalacji odgromowej, należy dokonać połączeń wyrównawczych z instalacją odgromową, najlepiej aluminiowym przewodem odgromowym fi 8mm.
Wszystkie elementy systemu PV (moduły i konstrukcje) mostkuje się żółto-zielonym przewodem LGY 1x6mm2, a następnie najkrótszą drogą sprowadza się z dachu żółto-zielonym przewodem LGY1x16mm2 do rozdzielnicy DC, dalej do falownika, rozdzielnicy AC i szyny wyrównawczej PE budynku.
Aby uniknąć na dachu plątaniny przewodów uziemiających, polskie firmy Corab i Baks proponują specjalne podkładki przebijające powłoki anodowane i w ten sposób łączące galwanicznie każdy moduł z profilami nośnymi. Wówczas wystarczy połączyć ze sobą same profile montażowe, np. za pomocą aluminiowego drutu odgromowego z użyciem zacisku uziemiającego ZU-01AL, a następnie do całości podłączyć przewód uziemienia LGY 1x16mm2.

Przekrój
Przewód LgY (H07V-K)

Końcówka TE

Końcówka TV
(na 2 przewody)

Końcówka KOE
6mm2>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni
10mm2>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni
16mm2>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni


podkładki uziemiające

zacisk uziemiający
do profili PV
PUP (Baks)
do klem zwykłych
>>wyślij zapytanieZU-01AL
Y_ZU0001
(Corab)
>>wyślij zapytanie
PUPK (Baks)
do klem "click"
>>wyślij zapytanie
Y_PD0001 (Corab)
>>wyślij zapytanie


Jakie złącza / wtyczki do przewodów solarnych

Złącza MC4
Do łączenia 1-żyłowych przewodów solarnych wykorzystywane są złącza solarne do przewodów, najczęściej nazywane męskimi i żeńskimi złączami MC4 (w Lapp nazywają się Epic 4, chińskie w marce Tlian nazywają się T4, w Quick Contact - QC4). Zwykle stosowane są pojedyńcze do szeregowego łączenia paneli PV, ale występują także podwójne, potrójne, poczwórne do łączenia równoległego.
Ponieważ każdy moduł ma 2 przewody z fabrycznie zarobionymi złączami, dodatkowe złącza MC4 będą potrzebne tylko do podłączenia pierwszego i ostatniego modułu, kolejne mogą być potrzebne przy ewentualnych przedłużeniach przewodów do bardziej oddalonych paneli a także do podłączenia inwertera stringowego oraz rozdzielnicy DC (czasami mają fabrycznie wbudowane zewnętrzne wejścia/wyjścia MC4). Najpopularniejsze złączki MC4 są przeznaczone do przewodów o przekrojach 2,5 - 4 - 6mm2, a do przekroju 10mm2 musi być już inny model.
Najlepsze na rynku są złączki marki Multi-Contact należącej do szwajcarskiego koncernu Staubli AG. To jest chyba nawet ich wynalazek, stąd nazwa MC. Dobrych producentów jest kilku, zwłaszcza europejskich, z chińskimi trzeba uważać, bo wśród nich są też producenci niskiej jakości. A zła złączka, to ryzyko trudnego do wyłączenia łuku elektrycznego i w dalszej konsekwencji pożaru.

Typ złączaPrzeznaczenieCena i dostępność
MC4 Multi Contact PV-KBT4…
gniazdo na kabel
MC4 (+) żeńskie
>>w hurtowni
MC4 Multi Contact PV-KST4…
wtyk na kabel
MC4 (-) męski
>>w hurtowni
MC4 Multi Contact PV-ADBP4…
gniazdo panelowe
(przepust do rozdzielnicy)
MC4 (+) żeńskie
>>w hurtowni
MC4 Multi Contact PV-ADSP4…
wtyk panelowy
(przepust do rozdzielnicy)
MC4 (-) męski
>>w hurtowni
MC4 Multi Contact PV-AZS4…
trójnik złącze podwójne
do połączeń równoległych
z 2xMC4 (+) żeńskie
na 1xMC4 (-) męski
>>w hurtowni
MC4 Multi Contact PV-AZB4…
trójnik złącze podwójne
do połączeń równoległych
z 2xMC4 (-)męskie
na 1xMC4 (+) żeński
>>w hurtowni
MC4 Multi Contact PV-BP4/6
blaszka gniazda
żeńskiego MC4
(część zapasowa)
>>w hurtowni
MC4 Multi Contact PV-SP4/6
blaszka wtyku
męskiego MC4
(część zapasowa)
>>w hurtowni


Jakie narzędzia do złączek MC4

Na przewodzie solarnym złączki MC4 zaprasowuje się za pomocą specjalnej zaciskarki / praski a skręca, rozkręca i rozłącza specjalnymi kluczami.

Rodzaj narzędziaPrzeznaczenieCena i dostępność
klucze do MC4
Klucze do skręcania, rozkręcania i rozłączania
złącz MC4. Najbardziej popularne tanie 
z tworzywa – wytrzymują 
do kilkudziesięciu realizacji.
>>w hurtowni
zaciskarka / praska do MC4
Praska do zaciskania konektorów MC4
na przewodach solarnych o przekroju 
2,5 - 4 - 6mm2 zawiera pozycjoner
konektorów oraz specjalny wkład 
do w/w przekrojów. Części wymienne:
- wkład do zaciskania przewodów 1,5-4mm2, 
- wkład do zaciskania przewodów 2,5-6mm2, 
- pozycjoner konektorów w czasie zaciskania,
- wkład do zdejmowania izolacji.
>>w hurtowni

>> zobacz film YouTube, jak zaprasować złącze MC4


Godne polecenia są także samozaciskowe szybkozłącza PV-CF-S / PV-CM-S niemieckiej firmy PhoenixContact, zamienniki złącz MC4, ale nie wymagające do montażu użycia specjalnych prasek. Przeciętnie tylko 2 razy droższe od klasycznych markowych MC4.
>> zobacz broszurę (ang.)
>> zobacz prezentację filmową (ang.)
>> wyślij zapytanie do hurtowni

źródło: phoenixcontact.com


Jak układać przewody solarne

Wszystkie przewody instalacji PV muszą być na dachu podwiązane do konstrukcji UV-odpornymi czarnymi trytytkami lub do ram modułów klipsami ze stali nierdzewnej dedykowanymi do przewodów o przekrojach 4/6mm2. 
Z dachu do falownika lub rodzielnicy PV przewody mogą być doprowadzone po ścianie zewnętrznej, lub wewnątrz budynku np. jednym z kanałów wentylacyjnych (o ile nie jest używany do wentylacji). Zwykle osłania się je rurkami instalacyjnymi RL lub UV-odpornymi rurkami peszla, najczęściej o średnicy wewn./zewn. 20/25mm, aby swobodnie zmieściły się 2 przewody solarne 4/6mm2 oraz przewód ochronny LgY 1x16mm2.

źródło: murator.tv

Przewody z konieczności prowadzone przez pomieszczenie biurowe, mieszkalne mogą być ładniej osłonięte kanałami instalacyjnymi z PCV, a w pomieszczeniach technicznych i przemysłowych bardziej praktyczne mogą się okazać metalowe koryta Baks.

Najpopularniejsze u nas rury karbowane (peszla) UV-odporne, konfekcjonowane w kręgach po 50, rzadziej 25mb, w wersji pustej lub z pilotem do wciągania przewodów.

Rura karbowana
(peszla) UV-odporna
Typ, średnica
zewnętrzna/wewnętrzna
Cena i dostępność
RKSG/PV 20/14,5mm>>wyślij zapytanie
RKSG/PV 23/18mm>>wyślij zapytanie
RKSG/PV 25/19mm>>wyślij zapytanie
RKUVR 25/20mm>>wyślij zapytanie
RKSG/PV 28/23mm>>wyślij zapytanie
RKUVR 40/34mm>>wyślij zapytanie
RKUVR 50/43mm>>wyślij zapytanie
klips Corab na przewód
solarny 4/6mm2 (100szt)
>>wyślij zapytanie

Planując trasy przewodów instalacji fotowoltaicznej w budynku warto zapoznać się z najnowszymi >>wytycznymi PPOŻ dla specjalistów i projektantów, wydanymi przez SBF Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej - Polska PV.


Jakie rozdzielnice DC do fotowoltaiki

W małych instalacjach stringowych z krótkimi przewodami i jednym falownikiem rozdzielnicy PV w ogóle może nie być. Jeśli producent falownika wyposażył go w wymagany komplet zabezpieczeń, przewody solarne z dachu są wprowadzane bezpośrednio do obudowy falownika, w której mogą być od razu zabudowane specjalne zabezpieczenia dla PV na prąd stały do 1000V DC (Fronius), a nawet dodatkowo jeszcze zabezpieczenia strony 230/400V AC (Huawei). Nie jest to jednak dominujący standard.

źródło: www.fiff.pl

W większości wypadków instalatorzy między falownikiem a modułami PV stosują odrębną rozdzielnicę PV DC (nawet dwie, jeśli długość przewodów solarnych od punktu zbiorczego z modułów PV do falownika przekracza 10mb).

gdy jest możliwa instalacja falownika na strychu
(tylko gdy strych jest izolowany cieplnie, wymagana temperatura maksymalnie pokojowa)

gdy falownik musi być zamontowany w pobliżu rozdzielnicy AC
np. w garażu, ale jego odległość od modułów PV nie przekracza 10mb,
rozdzielnica DC może być przy falowniku lub przy modułach PV

gdy odległość od falowników do modułów przekracza 10mb,
konieczne jest powtórzenie rozdzielnicy z ogranicznikami przepięć DC

gdy w rozdzielnicy obiektu nie ma miejsca na zabezpieczenia AC dla PV
dobrym rozwiązaniem może być zastosowanie zintegrowanej rozdzielnicy
z zabezpieczeniami PV dla obu stron: DC i AC

Powyższe schematy obrazują instalacje PV z jednym stringiem (łańcuchem) modułów. Czasami na domu moduły muszą być podzielone na 2 stringi, aby nie przekraczać maksymalnego napięcia DC falownika. Albo gdy moduły znajdują się na 2 różnie nasłonecznionych połaciach (a nie ma optymalizacji) i trzeba zarządzać produkcją energii na każdej połaci z osobna. Wówczas stosuje się falownik z 2 trackerami MPP i rozdzielnicę na 2 stringi z 2 ogranicznikami przepięć, ale sam schemat wygląda podobnie, tylko są 2 pary przewodów solarnych.

Rozdzielnice dla PV DC można dostać gotowe w pełni wyposażone i oszynowane w wykonaniu fabrycznym od producentów aparatury elektrycznej bądź z firm wyspecjalizowanych w prefabrykacji rozdzielnic.

Typ rozdzielnicyOpisW hurtowni

 Phoenix Contact 1105827
skrzynka SOL-SC-1ST-0-DC-1MPPT-2000 
1 string (1MPPT), 
ogranicznik T2 40kA, 
prąd znamionowy 40A,
podłączenie - dławnica + zaciski
>>wyślij zapytanie

Phoenix Contact 2404298
skrzynka SOL-SC-1ST-0-DC-1MPPT-1001
1 string (1MPPT),
ogranicznik T1+T2 5kA/40kA
prąd znamionowy 40A,
podłączenie - Sunclix MC4
Phoenix Contact 1105828
skrzynka SOL-SC-1ST-0-DC-2MPPT-2000SE
2 stringi (2MPPT),
ogranicznik T2 40kA,
prąd znamionowy 40A,
podłączenie - dławnica + zaciski


Phoenix Contact 1101176
skrzynka SOL-SC-1ST-0-DC-2MPPT-1000SE
2 stringi (2MPPT),
ogranicznik T1+T2 5kA/40kA
prąd znamionowy 40A,
podłączenie - dławnica + zaciski

Phoenix Contact 2404299
skrzynka SOL-SC-1ST-0-DC-2MPPT-1001
2 stringi (2MPPT),
ogranicznik T1+T2 5kA/40kA
prąd znamionowy 40A,
podłączenie - Sunclix MC4

prefabrykowana rozdzielnica AC/DC
1-fazowa 1BC-1-12 + RAC/B16-1f>>wyślij zapytanie
3-fazowa 1BC1-12+RAC
3-fazowa 2BC2-12+RAC
3-fazowa 1BC1-25+RAC
3-fazowa 2BC2-25+RAC

Rozdzielnica DC do instalacji fotowoltaicznej może być także samodzielnie wykonana przez instalatora w obudowie z certyfikatami na napięcie 800-1500V DC i ze szczelnością IP65. Z popularnych u nas modeli takie deklaracje posiadają rozdzielnice hermetyczne RH firmy Elektro-Plast Opatówek, Kaedra firmy Schneider Electric, Plexo3 firmy Legrand, Vector Outdoor firmy Hager oraz ECH firmy Eti Polam. Rozdzielnice Kaedra, Vector, Plexo3 i ECH mają dodatkowo potwierdzoną odporność na promieniowanie UV, więc mogą być stosowane także na zewnątrz, np. na ścianach zewnętrznych budynków lub na konstrukcjach gruntowych instalacji fotowoltaicznych.


RH Elektro-Plast
IP65, 1000V DC

ECH Eti Polam
IP65, 1500V DC, UV-odporna
Kaedra Schneider
IP65, 800V DC, UV-odporna
RH 1x4>>w hurtowniECH 1x4>>w hurtowniKaedra 1x4>>wyślij zapytanie
RH 1x6>>w hurtowni-Kaedra 1x6>>w hurtowni
RH 1x8>>w hurtowniECH 1x8>>w hurtowniKaedra 1x8>>w hurtowni
RH 1x12>>w hurtowniECH 1x12>>w hurtowniKaedra 1x12>>w hurtowni
RH 1x18>>w hurtowni-Kaedra 1x18>>w hurtowni
RH 2x12>>w hurtowniECH 2x12>>w hurtowniKaedra 2x12>>w hurtowni
RH 2x18>>w hurtowni-Kaedra 2x18>>w hurtowni
RH 3x12>>w hurtowniECH 3x12>>w hurtowniKaedra 3x12>>w hurtowni
RH 3x18>>w hurtowni-Kaedra 3x18>>w hurtowni
RH 4x18>>w hurtowni-Kaedra 4x18>>w hurtowni

Plexo3 Legrand
IP65, 1000V DC, UV-odporna
Vector Outdoor Hager
IP65, 1000V DC, UV-odporna
-Vector 1x6>>wyślij zapytanie
Plexo3 1x12>>wyślij zapytanieVector 1x12>>wyślij zapytanie
Plexo3 1x18>>wyślij zapytanieVector 1x18>>wyślij zapytanie
Plexo3 2x12>>wyślij zapytanieVector 2x12>>wyślij zapytanie
Plexo3 2x18>>wyślij zapytanieVector 2x18>>wyślij zapytanie
-Vector 3x12>>wyślij zapytanie
Plexo3 3x18>>wyślij zapytanieVector 3x18>>wyślij zapytanie
-Vector 4x12>>wyślij zapytanie
Plexo3 4x18>>wyślij zapytanie-

Jakie ograniczniki przepięć dla fotowoltaiki

Ochrona instalacji fotowoltaicznych przed przepięciami po stronie DC oraz AC jest konieczna. Nawet jeśli sam inwestor nie będzie widział potrzeby stosowania się do norm, skutecznie powinny go do tego przekonać warunki gwarancji falownika.  

Ograniczniki przepięć DC

ogranicznik przepięć DC w instalacji fotowoltaicznej

schemat podłączenia ogranicznika przepięć w rozdzielnicy DC dla fotowoltaiki

Obecnie po stronie DC stosuje się na ogół specjalne ograniczniki przepięć na napięcia rzędu 1000V typu 2 (C) lub typu 1+2 (B+C). Jeśli podłączane są 2 stringi do 2 trackerów MPP w falowniku, potrzebne są 2 niezależne ograniczniki DC.
Generalnie dobór zabezpieczeń jest kompetencją projektanta i instalatora, ale ogólne zasady stanowią, że:
  • ograniczniki PV typu 2 (dawniej C) stosuje się do instalacji PV zamontowanych na dachach wykonanych z materiałów izolacyjnych (np. dachówki ceramiczne, bitumiczne), bez instalacji odgromowej lub z instalacją odgromową, ale z zachowaniem wymaganych odstępów od PV,
  • ograniczniki PV typu 1+2 (dawniej B+C) stosuje się w pozostałych wypadkach.
Na rynku dostępne są ograniczniki przepięć zarówno produkcji europejskiej, jak i ekonomiczne produkty importowane z Chin. U nas najpopularniejsze są ograniczniki PV DC:

Ograniczniki DC typu 1+2 (B+C)
markoweekonomiczne
SPPVT12-10 1000V/40kA
Eaton

Etitec M T12 PV 1100V/12,5kA
ETI Polam

BY1-B+C/3 FW 20kA
Pro-Tec
>>wyślij zapytanie>>w hurtowni>>w hurtowni


Ograniczniki DC typu 2 (C)
markoweekonomiczne

414156 1000V/40kA
Legrand
SPPVT2-10 1000V/40kA
Eaton

Etitec M T2 PV 1100V/20kA

ETI Polam
iPRD 40r 1000PV 40kA

Schneider

BY1-C/3 FW 20kA

Pro-Tec
>>wyślij zapytanie>>wyślij zapytanie>>w hurtowni>>wyślij zapytanie>>w hurtowni




Ograniczniki przepięć AC do fotowoltaiki

ogranicznik przepięć AC w instalacji fotowoltaicznej

Falownik musi być także zabezpieczony przeciwprzepięciowo od strony sieci energetycznej, służą do tego standardowe ograniczniki przepięć AC. Może to być realizowane w kilku wariantach, np:
  • gdy falownik jest montowany blisko (<10m) od rozdzielni AC wyposażonej w ogranicznik, instalator wpina się pod ten ogranicznik i nie musi stosować dodatkowego,
  • kiedy falownik jest montowany przy rozdzielni AC bez ogranicznika, trzeba zamontować ogranicznik AC dla falownika (2-polowy dla falownika 1-fazowego, 4-polowy dla falownika 3-fazowego),
  • gdy falownik jest zamontowany ponad 10m od rozdzielnicy AC - trzeba zastosować 2 ograniczniki, jeden przy rozdzielnicy, drugi przy falowniku,
  • ogranicznik przepięć AC jest fabrycznie zamontowany w obudowie falownika (najrzadszy przypadek).

Przybliżone zasady wyboru ograniczników przepięć AC, T2 (C) czy T1+T2 (B+C): 
  • ograniczniki AC tylko typu 2 (dawniej C) stosuje się zazwyczaj w instalacjach budynków zasilanych długą linią kablową w ziemi, nie posiadających instalacji odgromowej i nie znajdujących się w pobliżu wysokich drzew lub innych obiektów mogących "prowokować" wyładowania atmosferyczne,
  • ograniczniki AC typu 1+2 (dawniej B+C) stosuje się w pozostałych wypadkach.

Najpopularniejsze ograniczniki przepięć AC na naszym rynku:

Ograniczniki AC typu 1+2 (B+C)
markowe

ON300
Legrand

iPRF
Schneider

SPBT
Eaton

Etitec B
Eti Polam
>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni
ekonomiczne

SM30 B+C
Simet

BY1-B+C
Pro-Tec
>>w hurtowni>>w hurtowni


Ograniczniki AC typu 2 (C)
markoweekonomiczne

Etitec C
Eti Polam

SPCT
Eaton

SM20C
Simet

BY1-C
Pro-Tec
>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni



Jakie bezpieczniki nadmiarowoprądowe dla fotowoltaiki


Bezpieczniki strony DC
bezpieczniki DC w instalacji fotowoltaicznej

Generalnie zaleca się, żeby stosować zabezpieczenia nadprądowe dla modułów PV, aby chronić je przed prądami wstecznymi w przypadkach, gdy łączone są ze sobą równolegle co najmniej 3 łańcuchy modułów. Wówczas każdy łańcuch (string) musi mieć zabezpieczone nadprądowo oba bieguny (+ i -). Z tym że takie przypadki mają miejsce w dużych instalacjach biznesowych. W instalacjach domowych są co najwyżej 2 stringi podłączane osobno do odrębnych trackerów MPP, czyli zabezpieczenia DC z powyższego względu nie byłyby potrzebne. Mimo to niektórzy instalatorzy uważają, że jak jest obwód, to musi mieć zabezpieczenie nadmiarowoprądowe i zawsze je montują. Najczęściej jest to podstawa bezpiecznikowa (rozłącznik bezpiecznikowy) z wkładkami cylindrycznymi 1000V DC o specjalnej charakterystyce gPV. Ale stosowane są także rozwiązania automatyczne, jak wyłącznik C60PV-DC firmy Schneider, DX3 firmy Legrand czy PKZ-SOL firmy Eaton. Taki wyłącznik może także służyć do bezpiecznego odłączania pod obciążeniem strony DC od falownika, także automatycznie, po dołożeniu wyzwalacza napięciowego (niektórzy elektrycy pomijają wówczas osobny rozłącznik DC).

Podstawy bezpiecznikowe DC 10x38mmWkładki topikowe 10x38mm

EFH DC Eti Polam
1P>>w hurtowni
gPV
1000V DC
Eti Polam
13A>>w hurtowni
15A>>w hurtowni
2P>>w hurtowni16A>>w hurtowni
20A>>w hurtowni
Wyłączniki nadmiarowoprądowe DC dla fotowoltaiki

C60PV-DC 13A Schneider
DX3 13A 800V Legrand

PKZ-SOL20 14-20A Eaton
>>wyślij zapytanie>>wyślij zapytanie>>wyślij zapytanie



Bezpieczniki strony AC
bezpieczniki AC w instalacji fotowoltaicznej

Nawet w najprostszej wersji instalacji fotowoltaicznej wyjście AC falownika powinno być podłączone do instalacji budynku za pośrednictwem wyłącznika nadmiarowoprądowego. Dla falownika jednofazowego będzie to wyłącznik 1-polowy, dla trójfazowego 3-polowy. Niektórzy instalatorzy stosują wyłączniki odłączające także tor neutralny, dla falownika jednofazowego będą to wyłączniki instalacyjne 2P lub 1P+N, a dla trójfazowego 4P lub 3P+N. We wszystkich przypadkach stosuje się wyłączniki instalacyjne o charakterystyce szybkiej B, o prądzie znamionowym nie mniejszym niż wyjściowy prąd AC falownika (producent w instrukcji falownika może zalecać określony prąd znamionowy bezpiecznika). Do bezpieczników z kolei instalatorzy dobierają przekroje żył przewodów/kabli łączących falownik z instalacją elektryczną w taki sposób, aby prąd bezpiecznika nie przekraczał długotrwałej obciążalności prądowej przewodu/kabla. Przy odległościach powyżej kilkunastu metrów dochodzą dodatkowe czynniki do uwzględnienia, dlatego dobór przewodu/kabla leży w kompetencjach instalatora lub projektanta.

Przykładowe zalecenia dotyczące bezpieczników z instrukcji falowników SolarEdge.


dla falowników 1-fazowych
Moc falownikaMaksymalny prąd
wyjściowy falownika
Sugerowany wyłącznik
nadmiarowoprądowy
Sprawdź cenę
2,2kW12A1P B 16A>>w hurtowni
3kW16,5A1P B 20A>>w hurtowni
3,5kW19,5A1P B 25A>>w hurtowni

dla falowników 3-fazowych
Moc falownikaMaksymalny prąd
wyjściowy falownika
Sugerowany wyłącznik
nadmiarowoprądowy
Sprawdź cenę
4kW6,5A3P B 10A>>w hurtowni
5kW8A3P B 10A>>w hurtowni
7kW11,5A3P B 16A>>w hurtowni
8kW13A3P B 16A>>w hurtowni
9kW14,5A3P B 20A>>w hurtowni
10kW16A3P B 20A>>w hurtowni


Jaka różnicówka do fotowoltaiki

wyłącznik różnicowoprądowy w instalacji fotowoltaicznej

Wyłączniki różnicowoprądowe do zabezpieczania instalacji fotowoltaicznej stosuje się po stronie AC falownika, w rozdzielnicy budynku lub odrębnej rozdzielnicy AC dla fotowoltaiki. Znam wiele przypadków, kiedy monterzy pominęli zabezpieczenie różnicowoprądowe, aczkolwiek większość producentów falowników je zaleca i duża część instalatorów je stosuje. Służą do tego różnicówki o prądzie różnicowym 100 lub 300mA (30mA byłyby zbyt czułe) i typie wyzwalania:
  • B - są do tego najlepsze, bo reagują przy prądzie przemiennym, odkształconych stałych prądach pulsujących i prądzie stałym, są dedykowane m.in. do falowników silnikowych i fotowoltaicznych oraz ładowarek samochodowych, ale ze względu na cenę są najrzadziej stosowane, raczej w dużych instalacjach biznesowych,
  • A - są akceptowane przez większość producentów falowników fotowoltaicznych i najczęściej stosowane przez instalatorów, działają przy prądzie przemiennym i odkształconych stałych prądach pulsujących,
  • AC - czasami są stosowane ze względu na najniższą cenę, reagują prawidłowo tylko na prąd przemienny o małym poziomie zakłóceń.
Najpopularniejsze różnicówki do fotowoltaiki na naszym rynku.


Jaki rozłącznik / wyłącznik do fotowoltaiki

W instalacji fotowoltaicznej wymagana jest możliwość odłączenia modułów fotowoltaicznych od falownika. Czasami instalatorzy nie stosują odrębnych rozłączników DC, gdy:
  • zastosowali rozłącznik bezpiecznikowy, podstawę bezpiecznikową lub wyłącznik nadprądowy i uznają, że nimi też można odłączyć falownik od modułów,
  • niektóre falowniki są fabrycznie wyposażone w rozłącznik strony DC.
Jeśli jednak uznają za słuszne zastosowanie rozłącznika izolacyjnego, musi to być specjalne wykonanie na prąd stały DC o napięciu odpowiednio 800, 1000 lub 1500V.

Dodatkowo od września 2020 weszły nowe wymagania dotyczące m.in. ochrony przeciwpożarowej instalacji fotowoltaicznych o mocy od 6,5kWp DC. Jak inne polskie przepisy okazały się zbyt niejednoznaczne, dlatego warto zapoznać się z najnowszymi >>wytycznymi PPOŻ dla specjalistów i projektantów, wydanymi przez SBF Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej - Polska PV.


Rozłączniki PV w rozdzielnicy DC - przełączane ręcznie

rozłącznik LS...SMA firmy Eti w instalacji fotowoltaicznej

Na naszym rynku dość popularne są obrotowe rozłączniki LS...SMA firmy Eti Polam w wykonaniu 4-i 8-biegunowym (dla fotowoltaiki wymagają mostkowania szeregowego po 2 lub 4 pola). Rozłączniki LS...SMA to aparaty modułowe do zabudowy w rozdzielnicach z szyną DIN/Euro/TH-35 oraz z wystarczająco wypukłymi drzwiami, aby zmieściło się pokrętło rozłącznika.
Szersza gama tego rodzaju rozłączników znajduje się w ofercie firmy Eaton. Rozłączniki PV-DIS nie wymagają mostkowania, są od razu 2-biegunowe, w wersjach na napięcia 600, 800 i 1000V DC, na prądy znamionowe od 16 do 125A.
Wadą tego rodzaju rozłączników jest konieczność ręcznego rozłączania w rozdzielnicy DC. Nie mają możliwości zastosowania wyzwalaczy napięciowych do automatycznego wyłączania na odległość. 


LS...SMA Eti Polam

PV-DIS... Eaton
LS16 SMA A4 2P 16A* 800V>>wyślij zapytaniePV-DIS-10-16/2-ROT 16A 1000V>>wyślij zapytanie
LS25 SMA A4 2P 20A* 800VPV-DIS-10-32/2-ROT 32A 1000V
LS32 SMA A4 2P 21A* 800VPV-DIS-63-16/2-ROT 63A 1000V
LS32 SMA A4+2 2P 58A** 1000VPV-DIS-100-16/2-ROT 100A 1000V
-PV-DIS-125-16/2-ROT 125A 1000V

* tylko po szeregowym zmostkowaniu po 2 tory na biegun
** po szeregowym zmostkowaniu po 4 tory na biegun


Rozłączniki PV zewnętrzne IP65 - uruchamiane ręcznie (i nie tylko)

rozłącznik hermetyczny IP65 w instalacji fotowoltaicznej

Interesującym rozwiązaniem są rozłączniki DC w obudowach hermetycznych IP65, które mogą być zamontowane w dowolnym miejscu, nawet na zewnętrznej ścianie budynku, daleko poza potencjalną strefą pożaru. Rozłączniki SOL20 i SOL30 z oferty firmy Eaton w wersji zwykłej są 2-biegunowe i występują na prądy znamionowe 20A i 30A.  Mogą mieć 2 lub 4 wejścia MC4. 4 wejścia będą przydatne, gdyby była potrzeba równoległego połączenia 2 stringów (łańcuchów PV). W wersji PPOŻ SOL30-Safety jest szersza gama dostępnych opcji. Rozłączniki SOL posiadają możliwość zastosowania wyzwalacza wzrostowego A-PKZ0, wyzwalacza podnapięciowego U-PKZ0 oraz styku pomocniczego NHI-E-PKZ0.
Na platformach aukcyjnych występują kilkakrotnie tańsze, a podobne zewnętrznie produkty pochodzące z Chin. Brak jednak do nich szczegółowych danych i deklaracji technicznych, więc ich stosowanie jest obarczone pewnym ryzykiem. Byłoby swoistym paradoksem, gdyby wyłącznik PPOŻ stał się źródłem pożaru.

SOL20/2MC4 120915>>wyślij zapytanie
SOL20/4MC4 120916
SOL30/2MC4 120922
SOL30/4MC4 120923





Rozłączniki PV w rozdzielnicy DC - wyzwalane automatycznie i przełączane ręcznie

rozłącznik DC w instalacji fotowoltaicznej

W większych instalacjach (od 6,5kWp), czy ulokowanych na obiektach publicznych straż pożarna może postawić wymóg, że rozłącznik DC ma być wyzwalany zdalnie, np. z przycisku przeciwpożarowego. 
Wówczas bardziej odpowiednie będą 2-biegunowe rozłączniki Schneider: C60NA-DC (20A), SW60-DC (50A) i C120NA-DC (100A) oraz rozłączniki Legrand serii katalogowej 4142... na prądy znamionowe od 16 do 63A i napięcia 600 - 800 - 1000V DC. Są to aparaty 4-polowe, fabrycznie zmostkowane szeregowo do 2 biegunów. Warto rozważyć również rozłączniki P-SOL firmy Eaton dostępne na prądy znamionowe 20, 30 i 60A, na napięcie 1000V DC.
Do wszystkich powyższych rozłączników można zastosować wzrostowe lub zanikowe wyzwalacze napięciowe oraz styki pomocnicze. 

Legrand

Eaton

Schneider
414221 16A 800V>>wyślij zapytanieP-SOL20 20A 1000V>>wyślij zapytanieC60NA-DC 2P 20A 1000V>>wyślij zapytanie
414244 32A 1000V>>wyślij zapytanieP-SOL30 30A 1000V>>wyślij zapytanieSW60-DC 2P 50A 1000V>>wyślij zapytanie
414246 63A 1000V>>wyślij zapytanieP-SOL60 60A 1000V>>wyślij zapytanieC120NA-DC 2P 100A 1000V>>wyślij zapytanie
Wyzwalacze, styki pomocnicze
wyzwalacz wzrostowy
406278
>>w hurtowniwyzwalacz wzrostowy
A-PKZ0
>>wyślij zapytaniewyzwalacz wzrostowy
A9N26476
>>wyślij zapytanie
wyzwalacz podnapięciowy
406282
>>w hurtowniwyzwalacz podnapięciowy
U-PKZ0
>>wyślij zapytaniewyzwalacz podnapięciowy
A9N26960
>>wyślij zapytanie
styk pomocniczy
406250
>>w hurtownistyk pomocniczy
NHI-E-PKZ0
>>wyślij zapytaniestyk pomocniczy
A9N26924
>>wyślij zapytanie





Rozłączniki 230/400V AC
rozłącznik AC w instalacji fotowoltaicznej

Analogicznie jak po stronie napięcia stałego, wymagana jest możliwość odłączania wyjścia AC falownika od instalacji elektrycznej budynku. Służą do tego na ogół klasyczne modułowe rozłączniki izolacyjne, potocznie nazywane "eferami": 2-polowe dla instalacji jednofazowych i 4-polowe dla instalacji 3-fazowych. Niektórzy instalatorzy nie montują odrębnych rozłączników AC, gdy zastosowali wyłącznik nadmiarowprądowy i/lub różnicowoprądowy i uznają, że którymś z nich też można odłączyć falownik od sieci elektroenergetycznej. 
Jeśli jednak uznają za słuszne zastosowanie rozłącznika izolacyjnego AC, to zazwyczaj wybierają produkty wiodących marek o prądach znamionowych 63 lub 100A (rozłączniki na mniejsze prądy kosztują podobnie, więc za te same pieniądze lepiej mieć mocniejsze styki).


rozłączniki AC do instalacji jednofazowych
Prąd
znamionowy
SV
Eti Polam
ISW
Schneider
FR
Legrand
IS
Eaton
63A>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni>>wyślij zapytanie

rozłączniki AC do instalacji trójfazowych
Prąd
znamionowy
SV
Eti Polam
ISW
Schneider
FR
Legrand
IS
Eaton
63A>>w hurtowni->>w hurtowni>>wyślij zapytanie
100A>>w hurtowni>>w hurtowni>>w hurtowni>>wyślij zapytanie

Gdyby jednak istniała potrzeba zdalnego wyzwalania rozłącznika AC, przeznaczone są do tego odrębne modele rozłączników, do których można zastosować napięciowe wyzwalacze wzrostowe. Wyzwalacze po otrzymaniu odpowiedniego napięcia ze sterownika lub przycisku są w stanie wyłączyć rozłącznik, wyłącznik nadprądowy lub różnicówkę. Na naszym rynku z wyzwalaczami stosuje się najczęściej rozłączniki FRX firmy Legrand oraz ISW-NA firmy Schneider Electric.


rozłączniki izolacyjne do wyzwalaczy
ISW-NA Schneider ElectricFRX LegrandSV Eti Polam
rozłącznik 100A 3P+N>>w hurtownirozłącznik 125A 4P>>w hurtownirozłącznik 40A 4P>>w hurtowni
wyzwalacz wzrostowy
100-415V AC  110-130V DC
>>w hurtowniwyzwalacz wzrostowy
110-415V AC
>>w hurtowniwyzwalacz wzrostowy
230V AC
>>w hurtowni
wyzwalacz wzrostowy
12-24V AC/DC
>>w hurtowniwyzwalacz wzrostowy
12-48V AC/DC
>>w hurtowni--



Automatyczny wyłącznik przeciwpożarowy

automatyczny wyłącznik przeciwpożarowy PEFS w instalacji fotowoltaicznej

Typowym przykładem automatycznego wyłącznika przeciwpożarowego jest autonomiczny wyłącznik PEFS firmy Projoy. Po wykryciu zaniku napięcia po stronie AC falownika w ciągu 5 sekund samoczynnie odłącza falownik od modułów fotowoltaicznych po stronie DC. Reaguje na zanik napięcia AC niezależnie od przyczyny, czy jest to chwilowa przerwa w zasilaniu, czy jest to wyłączenie serwisowe, czy awaryjne. Po powrocie napięcia AC wyłącznik PEFS wykrywa jego obecność i w ciągu kilku sekund automatycznie załącza stronę DC falownika. 
Konstrukcyjnie rzecz biorąc jest to jakby wielobiegunowy rozłącznik prądu stałego z napędem silnikowym i autonomicznym źródłem zasilania, umieszczony w hermetycznej obudowie IP65-66. Jest dostępny w kilku wielkościach obudowy na 2 do 10 stringów, z wieloma schematami połączeń do wyboru, w 3 wariantach podłączania: z konektorami MC4, z dławnicami M12 lub z przetłoczeniami do dławnic M12. 
Może być stosowany na napięcia do 1500V DC i prądy znamionowe od 9 do 55A (w zależności od wybranej wersji).

PEFS-EL40H-4 (2 stringi) MC4>>wyślij zapytanie
PEFS-EL50H-6 (3 stringi) MC4
PEFS-EL50H-8 (4 stringi) MC4
PEFS-EL40H-10 (5 stringów) MC4

>>PEFS Projoy instrukcja (pol.)
>>PEFS Projoy katalog (ang.)


Firma Projoy posiada w ofercie także wyłączniki PEFS do montażu bezpośrednio pod modułami fotowoltaicznymi, do odłączania zasilania na poziomie modułów (razem po 2), ale w Polsce chyba jeszcze są niedostępne.

źródło: en.projoy-electric.com



Uruchomienie instalacji fotowoltaicznej

Instalacja PV jest od razu podłączana do sieci elektroenergetycznej, ale uruchamiana (załączenie rozłącznika lub wyłącznika nadprądowego po stronie AC falownika) dopiero po zgłoszeniu instalacji do operatora energetycznego, zawarciu nowej umowy kompleksowej i wymianie licznika energii na dwukierunkowy. Wcześniejsze załączenie instalacji PV nie przynosi korzyści właścicielowi. Wręcz przeciwnie standardowy jednokierunkowy licznik energii będzie liczył każdą energię jako pobieraną, a więc zarówno to, co zostanie pobrane z sieci jak i to, co zostanie wyprodukowane i oddane do sieci. Nie policzy tylko tej części produkcji, która w danym momencie zostanie zużyta na własne potrzeby.

Jeśli planujesz zamówienie montażu instalacji PV lub jesteś początkującym instalatorem fotowoltaiki, zapoznaj się z:
>>Fotowoltaicznym dekalogiem dobrych praktyk opracowanym przez Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej Polska PV.